De waarde van hulphonden
In maart 2011 heeft "Research voor Beleid" in opdracht van het CVZ een onderzoek naar de kosten en effectiviteit van hulphonden afgerond. Met hun toestemming citeren wij hier uit deze rapportage.
Stichting De hond kan de was doen zet zich in voor het financieel mogelijk maken van de training van hulphonden. De stichting kan dit doen dankzij de sponsors en donateurs en in nauwe samenwerking met hulphondenschool de CLiCK die werkt met uitstekende train(st)ers die allen gecertificeerd zijn om de trainingen te kunnen geven. De stichting ondersteunt de opleiding van:
ADL (Algemeen Dagelijkse Levensverrichtingen) hulphonden worden deels vergoed door de ziektekosten verzekeraars. Zij stellen met Hulphondenschool De CLiCK een contract op met kwaliteitsbepalingen voor de training en de nazorg.
Kindermaatjes en autismegeleidehonden worden helaas helemaal niet door de zorgverzekeraars vergoed.
Kindermaatjes
Assisteren van kinderen onder de 13 jaar bij handelingen in het dagelijks leven (ADL-taken en speelkameraadje voor het kind).
Het aanbod voor kindermaatjes vanuit hondenscholen staat onder druk vanwege beperkte financiële middelen, waardoor dit soort projecten moeilijker gerealiseerd kunnen worden.
Specifieke vaardigheden of kenmerken van de hond
Geen specifieke kenmerken anders dan die algemeen voor hulphonden gelden. Omdat de honden niet vergoed worden door de verzekeraar is een medische keuring niet nodig.
Doelgroep
Kinderen met lichamelijke functiebeperkingen en een leeftijd onder de 13 jaar of oudere kinderen die volgens de verzekeraar niet in aanmerking komen voor een hulphond (vanwege een korte levensverwachting).
Geleverde zorg door de hond
De hond kan assisteren bij verzorgingstaken zoals het aanreiken van kleding, het uittrekken van kleding en schoenen, het aan- en uittrekken van een jas en het aanreiken van gevallen voorwerpen. Bij huishoudelijke taken als het openen en sluiten van keukenkastjes, lades, de koelkast en de vaatwasmachine. De hond ondersteunt de mobiliteit in en buiten het huis door deuren te openen en te sluiten en liftknoppen te bedienen.
Daarnaast kan de hond zorgen voor verduistering of verlichting door gordijnen te sluiten en lichtknoppen te bedienen. De hond zorgt voor afleiding en is een speelkameraadje voor kinderen die vanwege de beperking weinig bewegingsvrijheid hebben of kunnen spelen met andere kinderen.
Effect van de hond
Het maakt kinderen zelfstandiger en minder afhankelijk van ouders of andere gezinsleden in het uitvoeren van ADL-taken. Daarnaast zijn kinderen die vanwege hun gezondheid van leeftijdsgenootjes geïsoleerd zijn, met een hond minder eenzaam.
ADL hulphonden
ADL-hulphonden assisteren mensen met ernstige fysieke beperkingen bij de activiteiten van het dagelijks leven.
Specifieke vaardigheden of kenmerken van de hond
De hond moet van voldoende grootte zijn en over voldoende kracht bezitten om ADL-taken als deuren openen, gordijnen sluiten of een liftknop indrukken te kunnen verrichten. Om voor vergoeding van de verzekering in aanmerking te komen dienen de honden medisch gekeurd te worden. Dit kan op zijn vroegst op een leeftijd van 1 jaar.
Doelgroep
Deelnemers die door een blijvende lichamelijke beperking niet in staat zijn algemene of huishoudelijke dagelijkse levensverrichtingen zelfstandig uit te voeren. Deze deelnemers hebben door hun beperking verminderde kracht of controle in armen en benen. Het uitvoeren van dagelijkse bezigheden kost meer energie. De deelnemer moet door zijn beperking regelmatig een beroep doen op de hulp van anderen. Deze hulp moet door een hond kunnen worden overgenomen.
Geleverde ondersteuning door de hond
De hond kan assisteren bij verzorgingstaken zoals het aanreiken van kleding, het uittrekken van kleding en schoenen, het aan- en uittrekken van een jas, toiletbezoek en het aanreiken van gevallen voorwerpen. Ook assistentie bij huishoudelijke taken als het openen en sluiten van keukenkastjes en lades, de koelkast, vaatwasmachine, wasmachine en droger en het leeghalen van de wasmachine en de droger. Bij het doen van boodschappen kan de hond de producten uit de onderste schappen halen, welke voor een rolstoelgebonden persoon lastig bereikbaar zijn. De hond kan de boodschappen op de band leggen, een portemonnee aan de caissière aangegeven en de boodschappen uit de boodschappentas halen.
De hond ondersteunt de mobiliteit in en buiten het huis door deuren te openen en te sluiten en liftknoppen te bedienen. Daarnaast kan de hond zorgen voor verduistering of verlichting door gordijnen te sluiten en lichtknoppen te bedienen.
Effect van de hond
De zelfstandigheid van de deelnemer wordt vergroot. Deelnemers hoeven bij bepaalde taken minder ondersteuning van hun omgeving te vragen. Deelnemers zijn daardoor beter in staat taken zelfstandig (samen met de hond) te doen of kunnen thuis blijven wonen zonder professionele hulp of mantelzorg in de nabijheid.
Autismegeleidehond
Ondersteunen van mensen met autisme.
Specifieke vaardigheden of kenmerken van de hond
Er zijn geen specifieke kenmerken van de hond vereist, anders dan die algemeen voor hulphonden gelden. Het betreffen soms honden die de volledige socialisatietraining hebben gevolgd maar niet door de medische keuring komen. De training bestaat uit het leren omgaan met de hond door de deelnemer, het aanleren van vaardigheden die nodig zijn om een specifieke hulpvraag van de deelnemer te kunnen opvangen, zoals het waarschuwen van de deelnemer om het toilet te bezoeken aan de hand van een wekker of het herkennen van ritueel gedrag bij de deelnemer zodat de hond deze kan doorbreken.
Doelgroep
Deelnemers met stoornissen in het autismespectrum.
Geleverde zorg door de hond
De hond brengt op verschillende wijzen structuur aan in de (gezins)situatie. Praktisch omdat hij op vaste momenten naar buiten moet, maar ook doordat de hond een focus vormt waardoor activiteiten als aankleden of ontbijten niet onderbroken worden door afgeleid te raken. De hond kan ritueelgedrag doorbreken. De hond zorgt voor afleiding (focus) in ongestructureerde ruimtes zoals op straat, in winkels, in restaurants, in de speeltuin, in het pretpark of op campings, waardoor de deelnemer zich op de hond kan richten en niet overprikkeld raakt door de omgeving. De hond kan een geleidefunctie hebben door vaste routes op straat aan te leren.
Effect van de hond
Door het aanbrengen van structuur kunnen dagelijks handelingen en activiteiten ononderbroken uitgevoerd worden. De deelnemer krijgt verantwoordelijkheden door de hond. De eigenwaarde van de deelnemer wordt vergroot door hetgeen de deelnemer met de hond bereikt. Sociale interactie met vreemde mensen verbetert. Deelnemers krijgen meer zelfvertrouwen en voelen zich veiliger. Dit maakt angst op straat of in het donker minder en vergroot de mobiliteit en zelfstandigheid van de deelnemer.
